Najważniejsze media w przemyśle – w jaki sposób optymalizować ich zużycie?

 

Proces produkcyjny pochłania wiele bieżących zasobów przedsiębiorstwa, nie zawsze przynosząc 100% oczekiwanych efektów. Jednym z ważniejszych zadań zakładów działających w sektorze przemysłu jest funkcjonowanie w taki sposób, aby minimalizować negatywny wpływ na środowisko naturalne. Liczne przepisy szczególnie w kwestiach wydzielania stref przemysłowych w obrębie miast i regionów, czy limitów zużycia energii mają na celu zapewnienie maksimum komfortu życia społecznego w symbiozie z bieżącym zapotrzebowaniem rynku na dobra produkcyjne, choć często nie jest to łatwe.

 

Szczególnie warto poświęcić uwagę zagadnieniom optymalizacji zużycia energii, biorąc pod uwagę nieustanne kurczenie się surowców potrzebnych do jej produkcji i ciągły niedobór rozwiązań ekologicznych, które pozwoliłyby na pokrycie bieżącego zapotrzebowania w 100%. Zwracając uwagę na wielość urządzeń biorących udział w bieżącym poborze energii na zakładach produkcyjnych, często bardzo trudno zidentyfikować newralgiczne elementy z których energia „wycieka” w sposób niezauważony, a niezwykle kosztowny dla środowiska i samego przedsiębiorstwa produkcyjnego. Przyjrzyjmy się zatem mediom na jakie warto zwracać uwagę:

 

obraz optymalizacja zużycia energii energia elektryczna

 

ENERGIA ELEKTRYCZNA– oświetlenie pomieszczeń i pobór prądu do prawidłowego funkcjonowania procesów produkcyjnych stanowią sporą część wydatków zakładu produkcyjnego. Wciąż niewiele uwagi zwraca się na klasy energetyczne urządzeń niezbędnych dla właściwych procesów produkcyjnych. Najważniejszą czynnością umożliwiającą optymalizację zużycia energii elektrycznej jest regularny monitoring jej poboru w zakładzie produkcyjnym. Dobrze przeprowadzony monitoring skutecznie oceni działanie wentylacji na hali produkcyjnej, czy nadmierny pobór prądu z urządzeń nieefektywnych i pozwoli podjąć działania zmierzające ku optymalizacji ilości i wydatków związanych z tym medium. Podobnie dopasowanie odpowiedniego rodzaju oświetlenia do konkretnej lokalizacji może mieć także kluczowe znaczenie, np. oświetlenie LED - dzięki nowej technologii pozwalającej na uzyskanie coraz lepszych parametrów - idealnie sprawdzi się na halach produkcyjnych i magazynach. Warto zwrócić uwagę na metodę kogeneracji, która sprzyja efektywności w obszarze poboru gazu i tym samym ograniczeniu kosztów z nim związanych. Kogeneracja polega na jednoczesnym wytwarzaniu energii elektrycznej i cieplnej z gazu ziemnego, gdy tradycyjnie energia elektryczna pochodzi z zakładu energetycznego a z gazu ziemnego wytwarza się jedynie energię cieplną. Układy kogeneracji uzyskują nawet do 90% sprawności dzięki maksymalnemu wykorzystaniu energii pierwotnej paliwa gazowego i zminimalizowaniu strat. Sukces i popularność we wprowadzeniu systemu kogeneracji można obserwować między innymi w przemyśle spożywczym czy chemicznym. Warto podkreślić, iż dzięki zastosowaniu odpowiednich modyfikacji możemy produkować inne media, np. parę wodną lub wodę lodową. 

 

GAZ - biorąc pod uwagę zużycie gazu do celów grzewczych na zakładach przemysłowych, dużą rolę w optymalizacji zużycia tego medium jest utrzymanie właściwej termoizolacji budynku. Szczególnie należy zwrócić uwagę na wszelkiego rodzaju nieszczelności oraz izolację dachu i ścian budynku. Polska jest na 8. miejscu w UE pod względem zużycia gazu ziemnego. Jego największe zużycie w kraju przypisuje się obecnie zakładom związanym z chemią i petrochemią, co wynika z wysoce energochłonnej specyfiki prowadzonej działalności. 

 

SPRĘŻONE POWIETRZE – jest to najdroższe medium w zakładach produkcyjnych zaraz po energii elektrycznej. Wyciek sprężonego powietrza wynikający z niesprawnej instalacji sprzętu może powodować straty rzędu nawet ok. 60 000 zł w skali roku. Poniższe obliczenia pokazują dobitnie, jak duże potrafią być koszty minimalnych nieszczelności w sprężarkach powietrza.

 

Wypływające powietrze przy ciśnieniu 8 bar [l/min]

Straty przy założeniu pracy ciągłej i ceny 0,5 PLN za kWh [koszty w zł/rok]

75

2628

600

19272

1700

57816

 

Przy okazji warto także pamiętać o regularnym usuwaniu kondensatu powstającego w procesie sprężania powietrza, dzięki czemu zapobiegniemy przedwczesnemu zużyciu rurociągów. Co więcej, znajdujący się w kondensacie olej jest wysoce toksyczny i niebezpieczny dla środowiska naturalnego.

 

WODA – kolejny słaby punkt nie tylko w gospodarstwach domowych, ale także na zakładach produkcyjnych. Wciąż zbyt mało uwagi poświęcamy alarmującym zdarzeniom takim jak: niesprawna spłuczka w toaletach czy nieszczelny kran z bieżącą wodą. Jedynie 2,5% zasobów wodnych świata to woda słodka. Nieracjonalne gospodarowanie jej zasobami może przyczynić się do problemów z zaopatrzeniem w surowiec już w niedalekiej przyszłości. Podstawowym zagrożeniem dla wód są ścieki przemysłowe i komunalne, a wśród największych źródeł zanieczyszczeń wymienia się przemysł włókienniczy, metalurgiczny, chemiczny, papierniczy, spożywczy, górniczy i energetyczno-paliwowy. Najwięcej wody marnuje się  w zużyciu sanitarnym, gdzie głównym wyzwaniem staje się odzyskiwanie zużytej wody, by wykorzystać ją tam, gdzie wysoka jakość nie jest wymagana. Wykorzystywanie wody w przemyśle jest nieuniknione, dlatego należy pamiętać o tym, iż jest to zasób wyczerpywalny, z którego powinniśmy korzystać w sposób rozważny. Wyróżnia się obecnie kilka rodzajów ochrony zasobów wodnych: ilościowa, jakościowa, czynna i bierna. Ochrona ilościowa to nic innego jak racjonalizowanie eksploatacji wód, tworzenie sztucznych zbiorników i ewidencja. Jakościowa ochrona wód polega na zapobieganiu skażeniom wód powierzchniowych, z kolei ochroną czynną nazywamy stosowanie technicznych rozwiązań w zabezpieczaniu zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami. Ochrona bierna polega na wprowadzaniu stref ochronnych na wybranych terenach. Jednak niezależnie od tego jakie środki ochrony są podejmowane w zakładach pracy czy w naturalnym otoczeniu, każdy z nas powinien dbać o zasoby wodne indywidualnie zaczynając od zmian w swoich rutynowych, codziennych czynnościach.

 obraz woda oszczędność

 

 

Przemysł jest kluczowym sektorem gospodarki, który pochłania ponad 25% całkowitego zużycia energii w UE. Dlatego tak ważny jest zrównoważony rozwój który pozwoli na działalność produkcyjną równolegle z ograniczeniem negatywnego wpływu na środowisko. Nie bez powodu rozwija się obszar CSR (Corporate Social Responsibility), dzięki któremu firmy zdając sobie sprawę ze społecznej odpowiedzialności prowadzonego biznesu inicjują działania mające na celu poprawę otaczającej rzeczywistości i środowiska naturalnego. Warto pamiętać o potrzebie optymalizacji zużycia mediów w przemyśle nie tylko z powodu ograniczenia strat finansowych, ale szczególnie w trosce o otoczenie naturalne.